Премиерот Христијан Мицкоски во понеделникот се обрати пред престижниот самит „Конкордија“ во Њујорк, кој се одржува паралелно со Генералното собрание на Обединетите нации.
На панел-дискусија со грузиската заменик-премиерка Мака Ботчоришвили, премиерот Мицкоски се осврна на пречките во евроинтегративниот процес и обидите на земјите членки на ЕУ да го искористат за менување на македонскиот идентитет. Според премиерот, се слушаат и позитивни пораки од Брисел.
„Ние го започнавме нашето патување пред речиси две и пол децении. И, за жал, поради некои вештачки причини, не успеавме да станеме дел од ЕУ. Веројатно еден ден ќе го постигнеме овој камен-темелник. Во меѓувреме, фрустрацијата кај македонските граѓани е огромна, бидејќи во минатото направивме премногу отстапки: го сменивме знамето, Уставот го сменивме неколку пати, дури го сменивме и уставното име, и сето тоа ни изгледа како приказна без крај. Но, како и да е, ние веруваме во европските вредности и ќе продолжиме така, за конечно да најдеме излез од оваа заклучена ситуација во која се наоѓаме сега. Очигледно мораме да чекаме, но не само што чекаме, туку и правиме нешто“, вели Мицкоски и додаде:
„Се градиме и развиваме. За нас, за мојата генерација, преговорите со ЕУ беа еден вид начин да се променат институциите – не да се промени идентитетот. За жал, има некои земји членки коишто се обидуваат да решат некои билатерални прашања и не да ги променат нашите институции, туку да го променат нашиот идентитет. И ние сме жртва на еден вид малтретирање: или сте внатре или сте надвор, а ако сакате внатре, мора да го проголтате она што го бараме од вас. Но, тоа е опцијата и нема подобра опција за мојата земја. И бидејќи нема подобра опција, подготвени сме да одиме напред и да најдеме излез од оваа ситуација.“
На прашањето дали сепак има и позитивни пораки од Брисел, премиерот Мицкоски посочи дека пораките од самитот на ЕУ и земјите од Западниот Балкан во Тиват биле исклучително позитивни.
„Имаше заедничка презентација од Франција и Германија на еден документ којшто е неформален. Од Брисел слушаме дека можеби на следните заклучоци на Советот овој документ би можел да стане нешто што е официјална политика на ЕУ. Ќе видиме. А во меѓувреме ние целосно ја усогласивме нашата заедничка надворешна и безбедносна политика со ЕУ. Нашето законодавство е помалку или повеќе усогласено со она на ЕУ. Ние не само што чекаме, ние работиме на нашиот развој, ја завршуваме нашата домашна задача, не го губиме времето, туку напротив — ова е нашиот стратешки камен-темелник и ќе останеме на тој пат напред“, изјави премиерот Мицкоски.
Освен на односите со Европската Унија, премиерот Мицкоски се осврна и на стратешкото партнерство со САД и изјави дека сака да бидеме пример за американското присуство во регионот и во Европа. Обраќањето на премиерот Мицкоски следеше по неговите средби со државниот секретар на САД, Марко Рубио, и високите претставници на Стејт департментот.
„На почетокот на годината имавме сесија на стратешкиот дијалог меѓу двете земји и потпишавме многу договори, многу меморандуми за разбирање. Го зголемивме нивото на соработка — во воената индустрија, енергетиката, ископување на еден критичен минерал – антимон – со помош на американската агенција ДФЦ. Мислам дека односите меѓу двете земји стануваат сè подлабоки со текот на времето. Имајќи ја предвид институционалната меморија, во Обединетите нации гласаме рамо до рамо со нашите сојузници, Соединетите Американски Држави, па би сакале да бидеме — и наша амбиција е да станеме — пример за Соединетите Американски Држави. Го поздравуваме американското присуство во регионот. Нека мојата земја биде пример за регионот и за Европа во име на Соединетите Американски Држави“, изјави Мицкоски.
Во контекст на соработката со САД и НАТО, премиерот Мицкоски ги претстави и стратешките инфраструктурни проекти на кои работи Македонија.
„На почетокот на годината го обновивме нафтоводот што го поврзува солунското пристаниште со нашата нафтена рафинерија, па сега ги задоволуваме нашите потреби, но и извезуваме во регионот. Нашите цени за дизел и безоловни горива се прилично конкурентни, 50 евроценти по литар поевтини од соседните земји, и сега практично имаме притисок од соседните земји врз нашите бензински пумпи. Обемот на нашата потрошувачка на гориво се зголеми за 50 проценти откако започна кризата во Иран. Безбедноста на снабдувањето повеќе не е проблем — иако живееме во предизвикувачки времиња. Градиме гасовод што го поврзува пристаништето Александрополис со Централна Европа, со што практично би станале транзитна земја за гас. Бидејќи овој гасовод е безвреден ако не го поврземе со интерконекторот кон север, кон Србија, започнавме гасовод кон Србија со кој го поврзуваме ЛНГ-пристаништето во Александрополис со Централна Европа. Го започнавме овој проект пред неколку недели и очекуваме гасниот интерконектор кон југ да почне со работа најдоцна до крајот на четвртиот квартал од 2027 година, а северниот интерконектор ќе почне да работи на крајот од 2028 година. Тоа ќе ја подобри нашата стратешка положба и ќе биде многу важно за иднината на граѓаните на мојата земја. Овој гасовод е дел од Коридор 10, а имајќи ја предвид нашата стратешка геолокација во срцето на Балканот, би сакал да го споменам и Коридор 8. Двата коридора практично се сечат неколку километри североисточно од нашиот главен град. Двата интерконектори се многу важни. Коридор 10 ги поврзува Егејското и Средоземното Море со земјите од Централна Европа, а Коридор 8 ги поврзува Јонското и Јадранското Море со земјите од Црното Море. Практично, двата коридори се многу важни за источното крило на НАТО. Ние сме горда членка на НАТО. Немаме излез на море, што е еден вид недостаток, но со овие два коридора сме крстосница на овие две природни насоки, што мислам дека нѐ прави многу важна членка на НАТО. Македонските и грчките компании се меѓусебно поврзани и во годините што доаѓаат наша амбиција е да ја продлабочиме таа врска“, изјави премиерот.
„Економски, мислам дека сме во добра форма. Последните податоци за вториот квартал од 2026 година покажуваат дека нашиот реален раст беше 4,3 проценти – номинално над 8 проценти, што нѐ става меѓу првите три земји во Европа според годишниот раст. Што се однесува до инфлацијата, најновите податоци исто така се прилично убедливи. Во август годишната инфлација беше пониска од европскиот просек. Практично, ја држиме инфлацијата меѓу 2 и 2,5 проценти, што нѐ прави најдобра земја во регионот и меѓу најдобрите во Европа. Секако дека имаме предизвици со снабдувањето со нафтени деривати, но нашето портфолио е добро“, изјави Мицкоски, кој оцени дека животот се подобрил во изминатите три години колку што е на власт, и дека ќе се подобри и во следните години.
